Alimenty na dziecko. Sprawa o alimenty.

Alimenty na dziecko, w świetle obowiązujących przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, są świadczeniem polegającym na dostarczaniu środków utrzymania oraz środków wychowania.

Środki utrzymania są to środki zaspokajające konieczne potrzeby bytowe, takie jak mieszkanie, media, wyżywienie, odzież, lekarstwa.  Są to również środki na wykształcenie, realizowanie hobby czy rozwijanie uzdolnień dziecka. Dotyczą one zatem potocznego rozumienia alimentów, gdyż odnoszą się głównie do nakładów finansowych czynionych przez rodziców na dzieci, czyli materialnego aspektu alimentacji.

Środki wychowania są z kolei środkami, za pomocą których zaspokajane są potrzeby związane z wychowaniem dziecka. W tym przypadku mowa o osobistych staraniach rodziców w zakresie wychowania dziecka, wspierania go, wyposażania w niezbędną wiedzę o świecie i społeczeństwie, a także zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa, czy przynależności. Środki te muszą być dostosowane do wieku dziecka, jego predyspozycji i potencjału. W przeciwieństwie do stricte materialnych i finansowych środków utrzymania, pod pojęciem środków wychowania rozumiemy wszystko to, co finansami nie jest. Środkiem wychowania jest chociażby przygotowywanie posiłków, sprawowanie opieki, czy odrabianie z dzieckiem lekcji.

Innymi słowy rodzice obowiązani są do dostarczania środków niezbędnych do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb bytowych dziecka oraz do zapewnienia dziecku właściwego wychowania.

Obowiązek dostarczania środków utrzymania i wychowania obciąża zarówno matkę, jak i ojca dziecka, niezależnie od tego czy dziecko urodziło się w małżeństwie, czy poza nim.

Formy świadczenia alimentacyjnego

Obowiązek alimentacyjny może przybrać formę świadczenia pieniężnego. Rodzic w takim wypadku wywiązuje się ze swojego obowiązku przekazując dziecku środki finansowe zabezpieczające głównie materialne potrzeby dziecka. Alimenty na dziecko mogą być również świadczone w naturze. Przykładem może tutaj być zapewnienie dziecku koniecznych pomocy naukowych, w tym książek, podręczników, czy poprzez zaspokojenie potrzeb lokalowych dziecka.

W typowych sytuacjach, gdy rodzice dziecka nie tworzą wspólnego gospodarstwa domowego, jeden z rodziców, u którego dziecko ma stałe miejsce pobytu, wywiązuje się ze swojego obowiązku alimentacyjnego przede wszystkim poprzez osobiste starania o utrzymanie i wychowanie dziecka. Osobista opieka nad dzieckiem polega np. na przygotowywaniu posiłków, dbaniu o czystość, pielęgnację w chorobie itp. Drugi z rodziców natomiast wywiązuje się ze swojego obowiązku alimentacyjnego głównie przekazując środki pieniężne. Najczęściej jest to określona kwota, która jest przekazywana miesięcznie.

Wysokość alimentów na dziecko

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależny jest od dwóch czynników:

  1. usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz
  2. zarobkowych i majątkowych możliwości rodzica

Usprawiedliwione potrzeby dziecka

Niestety nie da się jednoznacznie zdefiniować pojęcia „usprawiedliwionych potrzeb dziecka”. Z całą pewnością obowiązkiem rodzica jest zapewnienie dziecku środków na wyżywienie, mieszkanie, leczenie, wykształcenie odpowiadające predyspozycjom dziecka, ale również na zaspokojenie jego potrzeb duchowych czy kulturalnych.

Podkreślenia wymaga, że na zakres usprawiedliwionych potrzeb dziecka, znaczący wpływ będzie miała sytuacja finansowa rodzica. Poziom życia dziecka powinien bowiem odpowiadać poziomowi życia jego rodzica. Uzasadnione potrzeby dziecka będą więc rosnąć wraz ze wzrostem poziomu życia rodziców.

Celem zobrazowania powyższego mechanizmu, wskazać należy, że jeżeli rodzice dziecka osiągają dochody na poziomie minimalnego wynagrodzenia, należy się spodziewać, że świadczenie alimentacyjne sprowadzi się do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych i w praktyce nie przekroczy ono kilkuset złotych. W przypadku, gdy stopa życiowa rodziców jest na wyższym poziomie, świadczenie alimentacyjne będzie nakierowane nie tylko na zaspokojenie pewnego minimum egzystencjalnego, ale również na zaspokojenie potrzeb wyższych takich jak pasje dziecka, uczestnictwo w zajęciach dodatkowych, rozrywka czy kultura. Jeżeli zatem rodzice osiągają wysokie wynagrodzenie, można się spodziewać, że sąd uzna za usprawiedliwione potrzeby dziecka nawet takie wydatki, jak prywatne lekcje tańca, zakup pianina, wyposażenie dziecka w profesjonalny sprzęt narciarski itp. Alimenty na dziecko mogą zatem kształtować się na poziomie kilku, a w skrajnych przypadkach nawet kilkunastu tysięcy złoty. Usprawiedliwione potrzeby dziecka to zatem nie tylko potrzeby podstawowe, ale w pewnych przypadkach są to również potrzeby wręcz luksusowe.

Możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica

W aspekcie zarobkowych i finansowych możliwości rodzica, podkreślenia wymaga, że nie zawsze bierze się pod uwagę wyłącznie realnie uzyskiwane dochody rodzica obowiązanego do świadczenia alimentacyjnego. Sąd ustala bowiem nie tylko jakie dochody uzyskuje rodzic zobowiązany do alimentacji, ale bada również, czy uzyskiwane wynagrodzenie odpowiada jego zdolnościom czy wykształceniu. Jeżeli zatem rodzic obowiązany do płacenia alimentów nie podejmuje żadnej pracy, mimo iż na rynku pracy jest zapotrzebowanie na osoby z jego umiejętnościami, albo uzyskuje on niskie wynagrodzenie, nieodpowiadające jego wykształceniu, doświadczeniu, czy kompetencjom, Sąd nie poprzestanie wyłącznie na ustaleniu jego rzeczywistych dochodów. Ustalając zakres obowiązku alimentacyjnego, Sąd odwoła się nie do wysokości aktualnie uzyskiwanego wynagrodzenia, ale do wynagrodzenia, które rodzic powinien lub mógłby osiągać dokładając należytej staranności w wyborze pracy odpowiadającej jego kwalifikacjom.

Pozew o alimenty na dziecko. Kto może go złożyć i do jakiego sądu?

Pozew o alimenty na dziecko albo pozew o podwyższenie kwoty alimentów składa osoba uprawniona, jeżeli osiągnęła już pełnoletniość. Jeżeli natomiast dziecko jest niepełnoletnie to pozew w jego imieniu składa jego przedstawiciel ustawowy (np. rodzic w imieniu dziecka). Pozew może również złożyć adwokat.

Co do zasady powództwo wytacza się przed Sądem, w którego okręgu pozwany (a więc rodzic obowiązany do świadczenia alimentacyjnego) ma miejsce zamieszkania. Jednakże, w sprawie o alimenty można złożyć pozew w Sądzie miejsca zamieszkania osoby uprawnionej (dziecka).

Ile kosztuje sprawa o alimenty na dziecko?

Sprawy o alimenty są zwolnione od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Składając zatem pozew o zasądzenie alimentów albo pozew o podwyższenie świadczenia alimentacyjnego, nie będziemy mieli obowiązku uiszczenia opłaty od pozwu.

Jeżeli zdecydujemy się zlecić poprowadzenie sprawy o alimenty adwokatowi, to jego wynagrodzenie ustala się indywidualnie w umowie zawartej pomiędzy adwokatem a klientem. Wynagrodzenie adwokata zależy od poziomu trudności sprawy, wymaganego nakładu pracy oraz wysokości dochodzonych alimentów

Adwokat – Jelenia Góra – do sprawy o alimenty?

O tym czy warto powierzyć sprawę o alimenty doświadczonemu adwokatowi napiszemy w kolejnym wpisie.

***

Kancelaria Adwokacka OWO Adwokaci, zakres usług: prawo rodzinne- alimenty

Skontaktuj się z nami.